อะไร(แม่ง)ก็เป็นศิลปะ : Painting X นิทรรศการที่ค้นหาคำตอบว่า จิตรกรรมคืออะไร? (1)

ภาณุ บุญพิพัฒนาพงศ์

 

 

Painting X

นิทรรศการที่ค้นหาคำตอบว่า

จิตรกรรมคืออะไร? (1)

 

เคยสงสัยกันไหม ว่าเหตุใด ภาพวาด หรือที่เรียกกันอย่างเป็นทางการว่า “จิตรกรรม” ซึ่งเป็นหนึ่งในสื่อศิลปะที่เก่าแก่โบราณที่สุดของมนุษยชาติ นั้นไม่เคยล้าสมัยหรือล้มหายตายจากไปไหน แต่กลับยังคงถูกทำขึ้นอย่างต่อเนื่องยาวนานจวบจนถึงทุกวันนี้

ในคราวนี้ เราขอแนะนำนิทรรศการศิลปะที่อาจตอบคำถามที่ว่านี้ได้

นิทรรศการนั้นมีชื่อว่า Painting X

 

นิทรรศการ Painting X

 

นิทรรศการ Painting X

 

นิทรรศการ Painting X

 

นิทรรศการ Painting X

 

นิทรรศการ Painting X

 

“X” เป็นตัวอักษรละตินลำดับที่ 24 เป็นเลขโรมันที่มีค่าเท่ากับ 10

หากชื่อของนิทรรศการครั้งนี้แทนค่าของ X ในทางคณิตศาสตร์ที่หมายถึงตัวแปรไม่ทราบค่า อันเป็นตัวแทนของคำถามที่เรียบง่ายที่สุดว่า “จิตรกรรมคืออะไร?”

นิทรรศการครั้งนี้เป็นอารัมภบทของการเริ่มต้นสำรวจงานจิตรกรรมในแง่มุมต่างๆ ทั้งมุมมองต่อศิลปิน มุมมองต่องานจิตรกรรมร่วมสมัยในประเทศไทย เพื่อรวบรวมผลงานของจิตรกรร่วมสมัยที่ทำงานอยู่ในประเทศไทย

และสำรวจความเป็นไปได้ในการขยายขอบเขตการให้ความหมายในงานจิตรกรรม ผ่านผลงานจิตรกรรมหลากรูปแบบหลายแนวทาง ที่สร้างสรรค์โดย 25 ศิลปินร่วมสมัยชาวไทยและสากล

อังกฤษ อัจฉริยโสภณ ภัณฑารักษ์ผู้ริเริ่มโครงการและคัดสรรผลงาน กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของนิทรรศการในครั้งนี้ว่า “นิทรรศการ Painting X มีจุดเริ่มต้นจากการร่วมกันก่อตั้งกลุ่มที่ใช้ชื่อว่า ‘จิตรกรวันเสาร์’ (Saturday Painter) หมายถึงกลุ่มจิตรกรที่ทำงานจิตรกรรมกันอย่างจริงจัง (ซึ่งล้อกับคำว่า ‘จิตรกรวันอาทิตย์’ (Sunday Painter) ที่หมายถึงจิตรกรสมัครเล่น) โดยมีสมาชิกเริ่มต้น 16 คน หลังจากจัดแสดงงานร่วมกันครั้งแรก เราตั้งใจกันว่าจะจัดแสดงงานร่วมกันทุกๆ ปี เพื่อกระตุ้นการทำงานศิลปะด้วยสื่อจิตรกรรม และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ร่วมวิจารณ์ผลงานของกันและกัน”

“จากประสบการณ์การทำงานแบบจิตรกรมืออาชีพ เพราะเราต่างเชื่อว่า ‘งานจิตรกรรมไม่มีวันตาย’ แต่ด้วยสถานการณ์โรคระบาดทำให้เราต้องเว้นระยะห่างทางสังคม นิทรรศการครั้งที่สองจึงยังไม่เกิดขึ้นเสียที”

“จนกระทั่ง XSPACE Art Gallery เชิญให้ผมร่วมจัดนิทรรศการสำหรับพื้นที่ห้องแสดงผลงานศิลปะขนาดใหญ่ ความคิดเกี่ยวกับนิทรรศการประจำปีของกลุ่มจิตรกรวันเสาร์จึงกลับมาเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง”

นิทรรศการครั้งนี้จึงตั้งต้นจากการคัดเลือกผลงานของสมาชิกจิตรกรวันเสาร์อย่าง สุรพงศ์ สุทัศน์ ณ อยุธยา ศิลปินแนวศิลปะรูปลักษณ์ (Figurative Art) ผู้ผันตัวมาสร้างผลงานภาพวาดกึ่งนามธรรมทรงพลังในประเด็นกรรมาชีพ ที่แรงงานเป็นเสมือนเครื่องจักรกลขับเคลื่อนสังคมนี้

Inside out 9, 2021, สื่อผสมบนผ้าใบ, สุรพงศ์ สุทัศน์ ณ อยุธยา

กริช จันทรเนตร จิตรกรแนวฟิกเกอร์เรทีฟฝีมือฉมังผู้ใช้รูปร่างของมนุษย์ในการสื่อสารผ่านงานจิตรกรรมมาโดยตลอด ด้วยการเล่นกับเทคนิคของการสร้างพื้นผิวให้เกิดร่องรอยมากขึ้นเพื่อสื่อสารเนื้อหาทางอารมณ์อันเข้มข้นออกมา

ความทรงจำ, 2021, สีน้ำมันบนผ้าลินิน, กริช จันทรเนตร

พชร ปิยะทรงสุทธิ์ จิตรกรผู้สนใจที่จะมองสังคมไปข้างหน้าด้วยการศึกษาภาพในโลกดิจิตอล เขาสร้างภาพทิวทัศน์ร่วมสมัยที่เกิดจากภาพของความทรงจำที่เราคุ้นเคยมากจนถูกละเลยอย่างภาพสำเร็จรูปที่ดื่นดาษกลาดเกลื่อนอินเตอร์เน็ต

The look of genesis, 2021, สีน้ำมันบนผ้าลินิน, พชร ปิยะทรงสุทธิ์

ตฤณภัทร ชัยสิทธิศักดิ์ จิตรกรผู้มองว่าผลงานจิตรกรรมเป็นเสมือนพื้นที่ว่างหรือเวทีสำหรับรองรับการกระทำของศิลปินในท่วงทีต่างๆ ด้วยอุปกรณ์ที่มีเพียงปากกา ไม้บรรทัด การจัดระเบียบร่างกาย สมาธิ และเวลาเท่านั้น

10 hours, 2021, ปากกาลูกลื่นบนผ้าใบ, ตฤณภัทร ชัยสิทธิศักดิ์

อํานาจ วชิระสูตร จิตรกรผู้เชื่อว่างานจิตรกรรมคือเรื่องของ ‘จิต’ ล้วนๆ เขาทำงานกึ่งนามธรรมด้วยสีเอกรงค์ (Monochrome) แต่สร้างพื้นผิวที่สะท้อนแสงเมื่อมองต่างมุม สร้างมิติของภาพด้วยสีเพียงสีเดียว

Green mountain, 2021, สีน้ำมันบนผ้าใบ, อํานาจ วชิระสูตร

ทวีศักดิ์ อุชุคตานนท์ จิตรกรผู้คร่ำหวอดอยู่ในวงการศิลปะมาหลายสิบปี เขาจริงจังกับการวาดภาพมากขึ้นเรื่อยๆ พอๆ กับการเดินนับก้าวอย่างมีวินัย ทวีศักดิ์เห็นว่าการทำงานศิลปะคือการสะสางอารมณ์ ความคิด และความรู้สึก

Untitled, 2020, สีน้ำมันบนผ้าลินิน, ทวีศักดิ์ อุชุคตานนท์

นพนันท์ ทันนารี จิตรกรผู้ใช้ทิวทัศน์ธรรมชาติเป็นต้นแบบในการวาดภาพ โดยทดลองนำผงหินอ่อนมาผสมกับสีน้ำมันเพื่อวาดภาพเชิงจิตวิญญาณ สะท้อนปรัชญาตะวันออกที่อ่อนน้อมต่อธรรมชาติ

Breath, 2021, ผงหินอ่อนและสีน้ำมันบนผ้าใบ, นพนันท์ ทันนารี

พีรนันท์ จันทมาศ จิตรกรผู้สนใจความแบนของงานจิตรกรรม ด้วยการวาดภาพแบบเหมือนจริงเพื่อสร้างมิติลวงตาบนพื้นผิวที่แบนเรียบที่มีต้นแบบมาจากฉากละครเวที สี่แผ่นดิน เดอะมิวสิคัล ที่เขาเลือกมาจากคลิปวิดีโอในยูทูบ เพื่อเล่าปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับความขัดแย้งทางสังคมและการเมืองร่วมสมัย

Golden sky, 2020, สีน้ำมันบนผ้าลินิน, พีรนันท์ จันทมาศ

วันสว่าง เย็นสบายดี สถาปนิกผู้หันมาเอาดีทางการวาดภาพ เขาทำงานศิลปะแบบเดียวกับการปรับปรุงที่พักอาศัยด้วยเทคนิคการปะติด (Collage) ที่เกิดจากการนำสิ่งที่มีอยู่แล้วมาสร้างขึ้นใหม่ เพื่อตั้งคำถามเกี่ยวกับความเป็นนามธรรมของภาพ

Untitled, 2021, คอลลาจบนผ้าใบ, วันสว่าง เย็นสบายดี

อาจิณโจนาธาน อาจิณกิจ จิตรกรผู้มองหาความเป็นไปได้ของงานจิตรกรรมและความเป็นต้นฉบับ อาจิณโจนาธานทำงานที่เกิดจากการสังเกตร่องรอยของสีที่เลอะอยู่บนแอร์ บับเบิล หรือพลาสติกกันกระแทกจนเกิดเป็นความงาม

Untitled (Imprint), 2016, สีอะคริลิกบนผ้าใบ, อาจิณโจนาธาน อาจิณกิจ

วิทวัส ทองเขียว จิตรกรผู้ประท้วง ต่อต้าน ปลดแอก เรียกร้องความยุติธรรมและเสรีภาพ ด้วยท่าทีที่นิ่งสงบ เขาใช้ภาพทิวทัศน์ที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์ร่วมสมัย และใช้เทคนิคทางจิตรกรรมแบบเหมือนจริงเพื่อบันทึกยุคสมัยของการแย่งชิงความหมายในความสัมพันธ์เชิงอำนาจ

lnterregnum, 2021, สีน้ำมันบนผ้าลินิน, วิทวัส ทองเขียว

จิตรการ แก้วถิ่นคอย จิตรกรผู้วาดภาพเหมือนจริงแนวสัญลักษณ์นิยม ที่ระบายสีสร้างน้ำหนักด้วยโครงสีเดียว เพื่อตั้งคำถามเกี่ยวกับสังคม ความเป็นเมือง การถูกครอบงำ และการมีอยู่ของระบอบบางอย่างที่กักขังเสรีภาพและจินตนาการ

THE OXYGEN, 2021, สีน้ำมันบนผ้าลินิน, จิตรการ แก้วถิ่นคอย

เจะอับดุลเลาะ เจ๊ะสอเหาะ จิตรกรผู้วาดภาพด้วยเทคนิคการจุด, หยดสี อันเป็นเอกลักษณ์ลวดลายพื้นถิ่น สะท้อนมุมมองจากที่เกิดเหตุในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่แสดงพลังและความรู้สึกอย่างตรงไปตรงมา

ความอุดมสมบูรณ์ของมาตุภูมิ No.3, 2021, สีน้ำมันบนผ้าใบ, เจะอับดุลเลาะ เจ๊ะสอเหาะ

ปริทรรศ หุตางกูร จิตรกรผู้สร้างชื่อเสียงจากผลงานศิลปะแนวป๊อปอันฉูดฉาดจัดจ้าน (Aggressive Pop) เพื่อสะท้อนความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย บันทึกมรดกทางวัฒนธรรมที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นและยังคุกรุ่นอยู่ภายในตัวเรา เพื่อพร้อมเผชิญหน้ากับสังคมแห่งความเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน

Club of Herritages, 2021, สีน้ำมันบนผ้าใบ, ปริทรรศ หุตางกูร

สุทธิเกียรติ พุ่มพวง จิตรกรชาวเชียงใหม่ผู้มีพื้นฐานมาจากจิตรกรรมไทยประเพณี เขานำโครงสร้างการวาดภาพจิตรกรรมฝาผนังมาประยุกต์กับเรื่องราวร่วมสมัย

งานของสุทธิเกียรติไม่ได้รับใช้ศาสนา ชนชั้น และอำนาจ แต่ย้อนกลับไปตั้งคำถามต่อสิ่งเหล่านี้…

Faith and Judgment, 2021, ปากกา, ดินสอ, สีอะคริลิกบนผ้าใบ, สุทธิเกียรติ พุ่มพวง

 

นิทรรศการ Painting X จัดแสดง ณ อาคาร XSPACE Art Gallery ซอยปรีดีพนมยงค์ 14 ถนนสุขุมวิท 71

เปิดให้เข้าชมตั้งแต่วันที่ 5 สิงหาคม-5 พฤศจิกายน 2564 (จันทร์ถึงเสาร์ เวลา 10:00 – 17:00 น.)

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมโปรดติดต่อ โทร. 06-6073-2332, อีเมล [email protected]

ชมตัวอย่างผลงานได้ที่นี่ https://xspace.gallery/exhibition

บทความก่อนหน้านี้เทพฤทธิ์ จวก ธนกร! ถ้าว่างมีเวลาเหลือควรไปหาเตียง ทำข้าวแจก ปชช. มีประโยชน์กว่ามาโต้
บทความถัดไปไทยสร้างไทย ร่วมชมรมแพทย์ชนบท ลุยตรวจเชิงรุกเขตวัฒนา กรองผู้ติดเชื้อเข้าระบบ CI