ฐากูร บุนปาน | ควรค่าแก่การสะสม ในวาระพิเศษที่หาได้ยากยิ่ง

ฐากูร บุนปาน

ในวาระและบรรยากาศอันเป็นมหามงคล สมควรแก่ความ
ปลื้มปีติเช่นนี้

สติปัญญาอันน้อยนิดที่มีอยู่ ไม่พอแก่การนำเสนอเพื่อ
ประดับความรู้แด่ท่านทั้งหลาย ขออนุญาตตัดตอนนำความข้อเขียนของท่านผู้รู้จริง จาก
คำนำในหนังสือ “เสวยราชสมบัติกษัตรา” ของสำนักพิมพ์
มติชน ที่ครบถ้วนสมบูรณ์กว่ามาแสดงแทน
ด้วยเชื่อว่าจะเป็นประโยชน์ต่อท่านผู้อ่านยิ่งกว่า
ดังนี้
จากคำนำเสนอของศาสตราจารย์พิเศษธงทอง จันทรางศุ
ท่านยกตอนหนึ่งของพระนิพนธ์เรื่อง “บรมราชาภิเษก”
ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพ,ฒิยากร ว่า
“สังคมใดนับถือธรรมเนียมของตนอันสืบมาแต่หลัง ย่อม
ทำให้ฐานะของสังคมนั้นแข็งแรงและแน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
การยึดมั่นและปฏิบัติประการใดๆ ก็ดี หากเป็นไปในทาง
ที่จะยกย่องธรรมเนียมแห่งสังคมของตนแล้ว
ย่อมเป็นกำลังสำคัญที่จะยืดอายุให้กับอารยธรรมของ
สังคมนั้น…”
ตามด้วยคำลงท้ายของท่านเองว่า
ผมมั่นใจว่าหนังสือเล่มที่ท่านถืออยู่ในมือขณะนี้ จะมีส่วน
ช่วยทำให้เราได้เข้าใจรากเหง้าของวัฒนธรรมไทย
ความใกล้ชิดระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์กับราษฎรที่
มีมาช้านานและเสริมให้เราเกิดความเข้าใจและภูมิใจใน “ธรรมเนียม
แห่งสังคมของตน”ได้หนักแน่น กระจ่าง และชัดเจนขึ้น

ต่อมาคือคำนำของผู้เขียนสองท่าน
ท่านแรก ดร.นนทพร อยู่มั่งมี
“เนื่องด้วยพระราชพิธีบรมราชาภิเษกจะกระทำเฉพาะเมื่อ
มีการขึ้นครองราชสมบัติของพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่
ดังนั้น จึงเป็นพระราชพิธีที่ยากจะพบเห็นแก่เหล่าพสก
นิกรทั่วไป
นอกจากนี้พระราชพิธีบรมราชาภิเษกยังมีรายละเอียดและ
ขั้นตอนต่างๆ อีกมาก
…การจัดทำหนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนได้รวบรวมและค้นคว้า
เกี่ยวกับที่มา และความสำคัญ ตลอดจนขั้นตอนของการ
ประกอบพระราชพิธีและพระราชพิธีอื่นๆ อันเกี่ยวเนื่องกับ
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
เพื่อให้ผู้ศึกษาเข้าใจถึงธรรมเนียมการพระราชพิธีบรม
ราชาภิเษกที่สืบเนื่องมาถึงปัจจุบัน”
และท่านต่อมา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พัสวีสิริ เปรม
กุลนันท์
“การศึกษาระเบียบแบบแผนของพระราชพิธีนี้ตั้งแต่อดีต
จนถึงปัจจุบัน จะพบว่ามีการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดบาง
ประการ
ซึ่งทำให้พระราชพิธีบรมราชาภิเษกในแต่ละรัชกาลมีความ
แตกต่างกันไปบ้างตามกาลสมัยและเหตุอันควร
โดยเฉพาะเครื่องประกอบพระราชพิธีที่มีเป็นจำนวนมาก
และเก็บรักษาเอาไว้ในพระบรมมหาราชวัง ซึ่งล้วนเป็นสิ่งอุดม
มงคลเพื่อแสดงถึงพระราชอิสริยยศแห่งองค์พระมหากษัตริย์
ก็เป็นสิ่งหนึ่งที่เปลี่ยนแปลงไปในพระราชพิธีบรม
ราชาภิเษกแต่ละรัชกาล และยังเป็นสิ่งที่น้อยคนจะรู้จัก ทั้งๆ
ที่มีความหมายสำคัญอย่างยิ่งในพระราชพิธี
และเป็นมรดกอันมีค่าของแผ่นดินที่แสดงถึงภูมิปัญญา
ตลอดจนฝีมืออันประณีตวิจิตรบรรจง
ของงานช่างในราชสำนักสมัยรัตนโกสินทร์


และอันที่จริงเครือมติชนทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นมติชนราย
วัน ข่าวสดรายวัน ประชาชาติธุรกิจ ไปจนถึงนิตยสาร
ศิลปวัฒนธรรม ได้ทยอยนำความรู้และข้อมูลเกี่ยวกับงานพระ
ราชพิธีบรมราชาภิเษก มานำเสนอตั้งแต่ก่อนการตัก-ถวายน้ำ
ศักดิ์สิทธิ์อันเป็นจุดเริ่มต้นพระราชพิธีแล้ว
ทุกท่านที่สนใจสามารถติดตาม สะสมได้ในทุกช่องทาง
ไม่ว่าหนังสือพิมพ์ นิตยสาร หนังสือเล่ม ไปจนกระทั่งถึงสื่อ
ดิจิตอล
เพื่อจะได้ร่วมรวมใจถวายพระพรในช่วงพระราชพิธีอัน
สำคัญแห่งช่วงชีวิต ด้วยความเข้าใจ ความปลื้มปีติ และความรู้สึกเป็นอันหนึ่ง
อันเดียวกัน ในเป็นวาระพิเศษที่หาได้ยากยิ่งของสังคมไทย
ขอจงทรงพระเจริญ

บทความก่อนหน้านี้ชายแดนใต้ : ปรากฏการณ์ฝูงชนนับหมื่นแม้ค่ำคืน (ถึงดึก) สะท้อนนัยยะอะไรบ้าง
บทความถัดไปคมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง / พระราชพิธีบรมราชาภิเษก สยาม-ภารต (1) : แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ซึ่งนำมาใช้ประกอบพิธี