คุยกับทูต | โรเบิร์ต เอฟ. โกเดค 248 ปีแห่งการประกาศอิสรภาพของสหรัฐ มิตรที่เก่าแก่และใกล้ชิดกับไทย (1)

คุยกับทูต | โรเบิร์ต เอฟ. โกเดค

248 ปีแห่งการประกาศอิสรภาพของสหรัฐ

มิตรที่เก่าแก่และใกล้ชิดกับไทย (1)

 

ประเทศไทยและสหรัฐอเมริกาอยู่กันคนละซีกโลก จึงดูเหมือนยากที่จะผูกไมตรีกันได้อย่างแน่นแฟ้น

แต่ตลอดมา ทั้งสองประเทศได้กลายเป็นมิตรที่ผูกพันกันอย่างใกล้ชิด ความสัมพันธ์จึงเปรียบดั่งผืนผ้าที่เริ่มถักทอจากสายใยแห่งค่านิยมที่มีร่วมกัน สายสัมพันธ์ระหว่างผู้คน และความร่วมมือที่หลากหลาย

ประเทศไทยเป็นพันธมิตรที่ยาวนานที่สุดของสหรัฐในทวีปเอเชีย โดยไทยและสหรัฐติดต่อกันครั้งแรกสุดในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 เมื่อสตีเฟน วิลเลียมส์ กัปตันเรือชาวอเมริกันเทียบเรือที่ท่าเรือกรุงเทพฯ ในวันที่ 24 มิถุนายน 1818 (พ.ศ.2361) และนำจดหมายจากพระยาสุริยวงศ์มนตรี (ดิศ บุนนาค) ไปส่งให้ประธานาธิบดีเจมส์ มอนโร (James Monroe) ประธานาธิบดีคนที่ 5 ของสหรัฐ

การส่งจดหมายครั้งนั้นถือเป็นการติดต่อกันครั้งแรกระหว่างรัฐบาลสยามและรัฐบาลสหรัฐอเมริกา

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดนิทรรศการ “Weaving Our Stories สานสัมมพันธ์การทูตสหรัฐอเมริกา-ไทย 190 ปี” วันที่ 17 มกราคม 2024

จากที่ติดต่อกันครั้งแรก นำไปสู่การลงนามในสนธิสัญญาไมตรีและพาณิชย์ (Treaty of Amity and Commerce) ในวันที่ 20 มีนาคม ปี 1833 (พ.ศ.2376) อันเป็นรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) และประธานาธิบดีแอนดรูว์ แจ็กสัน (Andrew Jackson) ซึ่งเป็นประธานาธิบดีคนที่ 7 ของสหรัฐ และถือเป็นการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการ จนมาถึงวันนี้ ก็ผ่านวันเวลามาแล้วกว่า 190 ปี

ชาวอเมริกันเฉลิมฉลองวันประกาศอิสรภาพ (Independence Day) ในวันที่ 4 กรกฎาคมของทุกปี ถือเป็นวันชาติและวันสำคัญที่สุดสำหรับชาวอเมริกันที่รักและภูมิใจในประเทศของตน และเป็นวันหยุดประจำปีทั่วประเทศมาตั้งแต่ปี 1941 และในปี 2024 นี้ สหรัฐมีอายุ 248 ปีแล้ว (เทียบกับอายุกรุงรัตนโกสินทร์ 242 ปี)

นายโรเบิร์ต เอฟ. โกเดค (Robert F. Godec) เอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย ให้เกียรติสัมภาษณ์พิเศษกับมติชนสุดสัปดาห์อีกวาระหนึ่ง ในโอกาสครบรอบ 248 ปีวันก่อตั้งประเทศสหรัฐอเมริกาในปีนี้ และครบรอบ 190 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-สหรัฐ ที่เริ่มมาตั้งแต่ปีที่แล้ว

นายโรเบิร์ต เอฟ. โกเดค (Robert F. Godec) เอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย

ความหมายของคำว่าอิสรภาพและแนวทางแห่งความสำเร็จ

“วันที่ 4 กรกฎาคมของทุกปี คือวันที่ชาวอเมริกันเฉลิมฉลองอิสรภาพ ซึ่งเป็นไปตามที่บิดาผู้ก่อตั้ง (Founding Fathers) ของเราปรารถนา เป็นวันแห่งการปิกนิก จุดดอกไม้ไฟ และความสนุกสนานต่างๆ สำหรับครอบครัวชาวอเมริกันทั่วประเทศ”

“ความเป็นจริงนั้น ในวันที่ 4 กรกฎาคม เราร่วมเฉลิมฉลองคุณค่าที่กำหนดความเป็นสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นเวลาสองศตวรรษครึ่งแล้ว นั่นคือ เสรีภาพ ประชาธิปไตย ความยุติธรรม และหลักนิติธรรม”

“เรามองย้อนกลับไปด้วยความรู้สึกที่สุดซาบซึ้งต่อผู้รักชาติที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อประกาศว่า ผู้คนควรมีเสรีภาพในการคิด ใช้ชีวิต และเลือกศรัทธาตามที่พวกเขาต้องการ”

พรเพชร วิชิตชลชัย ประธานรัฐสภา ร่วมเป็นเกียรติในงานฉลองวันชาติสหรัฐฯ

“จากแนวความคิดของบิดาผู้ก่อตั้งของเราที่ว่า ‘มนุษย์ทุกคนล้วนเกิดมาเท่าเทียมกัน’ … ‘สิทธิที่ไม่อาจโอนให้กันได้ ได้แก่ ชีวิต เสรีภาพ และการเสาะแสวงหาความสุข’ – ถือเป็นข้อปฏิวัติครั้งนั้น แต่เมื่อเราประกาศเอกราช สิทธิเหล่านั้น กลับถูกสงวนไว้สำหรับพลเมืองจำนวนไม่มากเท่านั้น”

“ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา เราได้พยายามต่อสู้ดิ้นรนเพื่อให้ได้รับสิทธิเหล่านั้น ปัจจุบัน สหรัฐในฐานะประเทศหนึ่งเดียวที่มีความหลากหลายของเชื้อชาติของประชากร มีเสรีภาพในเรื่องของการนับถือศาสนาโดยให้ความสำคัญกับความเท่าเทียมกันของประชาชน เราไม่เพียงแต่ถือว่า ‘มนุษย์’ ถูกสร้างขึ้นมาอย่างเท่าเทียมกันเท่านั้น แต่ ‘ชาวอเมริกัน’ ทุกคน คนทุกคนถูกสร้างขึ้นมาอย่างเท่าเทียมกันและได้รับสิทธิเหล่านี้ด้วย”

“แน่นอนว่าเราไม่ได้สมบูรณ์แบบ ยังห่างไกลจากความสมบูรณ์แบบ แต่อุดมคตินั้นชัดเจน พันธกิจของเรายังไม่เสร็จสิ้น…ยังมีสิ่งที่ต้องทำอีกมาก… แต่เราพยายามทุกวันเพื่อให้แน่ใจว่าทุกคนจะได้รับสิทธิเหล่านี้ และเราให้เกียรติผู้คนทั่วโลกที่เชื่อและปกป้องหลักการเหล่านี้ เพราะพวกเขาคือผู้คนทุกแห่งหนรวมทั้งประเทศไทยด้วย”

ร่วมฉลองวันประกาศอิสรภาพสหรัฐฯ ล่วงหน้ากับภาคีสำคัญและแขกผู้มีเกียรติ ณ สถานกงสุลใหญ่สหรัฐฯ เชียงใหม่

ความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างสหรัฐและไทย เรียกได้ว่าดีเยี่ยมในขณะนี้

“แน่นอนที่สุด จากแถลงการณ์ว่าด้วยความเป็นพันธมิตรและหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ระหว่างไทยและสหรัฐอเมริกา (United States-Thailand Communiqué on Strategic Alliance and Partnership) ถือเป็นก้าวสำคัญและทำให้เรามีช่องทางที่ยอดเยี่ยมในการสร้างความร่วมมือ 190 ปีของเราต่อไป”

“ขณะนี้มีความร่วมมือกันทั้งในด้านการลงทุน การค้า การศึกษา การดูแลสุขภาพ ความปลอดภัย และอื่นๆ อีกมากมาย แน่นอนว่ายังมีพื้นที่ให้ดำเนินการมากกว่านี้อยู่เสมอ เรามีการพูดคุยกับรัฐบาลไทยและคนไทยอย่างต่อเนื่องเพื่อหาพื้นที่ใหม่ๆ ในการทำงานร่วมกัน”

“สิ่งหนึ่งที่ผมหวังว่าเราจะทำได้มากกว่านี้ คือการต่อสู้กับภัยคุกคามที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ”

นายกฯร่วมงานฉลองวันชาติสหรัฐฯ
นายกฯร่วมงานฉลองวันชาติสหรัฐฯ

แผนงานต่อไป

“ความริเริ่มในการดำเนินงานมีหลากหลาย เราเพิ่งประกาศความร่วมมือโครงการใหม่กับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของไทยที่เรียกว่า International Academic Partnership Program (IAPP) ซึ่งเชื่อมโยงสถาบันการศึกษาของไทยและสหรัฐ 50 สถาบันเป็นครั้งแรก หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้เห็นการแลกเปลี่ยนทางการศึกษามากขึ้น ทั้งคนไทยไปเรียนที่อเมริกา และคนอเมริกันมาเรียนที่ไทย”

“นอกจากนี้ เรายังมีแคมเปญต่อต้านการค้าสัตว์ป่าในประเทศไทยที่จะเปิดตัวในเดือนกรกฎาคม สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ทางโซเชียลมีเดียของเรา และจะมีการขยายขอบเขตทางการค้าและการลงทุน รวมทั้งการจัดการกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการตอบสนองต่อความท้าทายอื่นๆ ที่จะเกิดขึ้นในยุคของเรา”

ส่วนการยกระดับคุณภาพการบริการด้านสาธารณสุขในประเทศไทย

“การสาธารณสุขเป็นส่วนสำคัญในการดำเนินงานของหน่วยงานรัฐบาลของเราในประเทศไทย เรามีสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์ทหาร (AFRIMS), ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติ (CDC) และองค์การเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศของสหรัฐ (USAID) ร่วมมือกับรัฐบาลไทย และดำเนินงานมาเป็นเวลากว่า 6 ทศวรรษในการสร้างนวัตกรรมใหม่ การวิจัยเพื่อพัฒนาสุขภาพของมนุษย์ รวมถึงการต่อสู้กับ HIV/AIDS, มาลาเรีย, ไข้เลือดออก, ซิกา (Zika), โรคไข้สมองอักเสบเจอี (Japanese encephalitis) และโรคติดเชื้ออื่นๆ”

“การแบ่งปันความรู้และการทำงานร่วมกันนั้นเป็นเรื่องที่โดดเด่นและเป็นประโยชน์ ไม่เพียงแต่ต่อชาวไทยและชาวอเมริกันเท่านั้น แต่ยังเป็นประโยชน์ต่อผู้คนหลายร้อยล้านคนทั่วโลก”

เอกอัครราชทูตโกเดคให้การต้อนรับผู้เข้าร่วมโครงการ U.S. International Academic Partnership Program (IAPP) จำนวน 37 รายที่จัดตั้งขึ้นใหม่ในประเทศไทย

สถานเอกอัครราชทูตสหรัฐยังให้ความสำคัญกับนโยบายในการเสริมสร้างศักยภาพสตรี (Empowering Women)

“เป็นเรื่องที่ผมให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง และดีใจที่เรามีสตรีหลายคนดำรงตำแหน่งผู้นำในหน่วยงานรัฐบาลสหรัฐที่นี่ โครงการสตรีของรัฐบาลของเราเป็นตัวอย่างที่ดีของโครงการที่ส่งเสริมสตรีทั้งในประเทศและต่างประเทศ”

“นอกจากนี้ Academy of Women Entrepreneurs (AWE) ซึ่งให้ความสำคัญกับสตรีและศักยภาพด้านเศรษฐกิจ ยังเป็นโปรแกรมการฝึกอบรมสำหรับเจ้าของธุรกิจขนาดเล็กที่เป็นสตรี ซึ่งช่วยให้พวกเขาสร้างเครือข่ายและพัฒนาธุรกิจได้ทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก”

ร่วมกิจกรรมเดิน-วิ่ง Olympic Day ระยะ 10 กม. ใน กทม.

นักการทูตผู้รักการวิ่งเป็นชีวิตจิตใจ

“ผมสนุกกับการวิ่งมาเป็นเวลานานแล้วและเข้าร่วมการแข่งขันบ่อยครั้ง ได้วิ่งระยะฮาล์ฟมาราธอนมาแล้วหลายครั้งในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา และเพิ่งพิชิตโอลิมปิก 10 ก.ม.ที่กรุงเทพฯ”

“ผมก็รู้สึกดีใจมากที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มนักวิ่งฝีเท้ายอดเยี่ยมทั้งหลายในกรุงเทพฯ ที่เรามักพบกันในตอนเช้า”

“และบางครั้ง ผู้ว่าฯ กทม. ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ก็เข้าร่วมด้วยเมื่อโอกาสอำนวย” •

ร่วมวิ่งกับผู้ว่า กทม. และเพื่อน ๆ เพื่อไปชมป้ายกรุงเทพฯ ใหม่ที่สกายวอล์กแยกปทุมวัน

รายงานพิเศษ | ชนัดดา ชินะโยธิน

Chanadda Jinayodhin