ขอแสดงความนับถือ

นอกจาก “จดหมาย” ที่ ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล มีถึง “คนมองหนัง” แห่งคอลัมน์ “ยิ้มเยาะเล่นหวัว เต้นยั่วเหมือนฝัน” (หน้า79)

ชี้ชวนตั้งคำถามกับหนังสารคดี “Breaking The Cycle – อำนาจ ศรัทธา อนาคต”

อย่างน่าสนใจแล้ว

คอลัมน์ ตุลวิภาคพจนกิจ ของ ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ ในมติชนสุดสัปดาห์ ฉบับนี้

ยังนำเสนอเนื้อหาที่ว่าด้วย “Breaking the Cycle : ทำลาย วงจรอุบาทว์ใหม่”

แน่นอนว่าเชื่อมโยงกับหนังสารคดี Breaking The Cycle – อำนาจ ศรัทธา อนาคต เช่นกัน

“…แม้จะรู้ว่าหนังจะดำเนินไปสู่จุดไคลแมกซ์อะไร

แต่ผมก็อดน้ำตาซึมไม่ได้เมื่อเห็นภาพเหตุการณ์ที่เป็นของจริง…”

ของจริง ในคำประหารชีวิตทางการเมืองของพรรคและคณะกรรมการบริหารอนาคตใหม่

คือความรู้สึกของอาจารย์ธเนศ

 

ในฐานะนักวิชาการประวัติศาสตร์ อาจารย์ธเนศบอกว่า การยุบพรรค

ถือเป็นนวัตกรรมทางกฎหมายที่เพิ่งเกิดไม่กี่ปีมานี้ในการเมืองไทย

เป็นนวัตกรรมทางกฎหมายเพราะไม่เคยปฏิบัติมาก่อน

แม้ในต่างประเทศที่ไทยไปเอาแนวคิดมาในการให้มีศาลรัฐธรรมนูญเพื่อมีอำนาจในการยุบพรรคการเมืองได้นั้น (รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2540)

แต่ต้นทางในกรณีนี้คือเยอรมนีก็ไม่ได้ปฏิบัติในการบังคับใช้ตัวบทกฎหมายเหมือนกับของศาลรัฐธรรมนูญไทย

ข้อต่างที่สำคัญคือการยุบพรรคในตะวันตกทำได้ยากกว่าในไทย

ที่ยากนั้นเพราะศาลตะวันตกถูกผูกมัดเข้ากับคติสิทธิเสรีภาพของบุคคลอันถือเป็นหลักการพื้นฐานของระบอบการปกครองและรัฐประชาธิปไตยเสรี

ในขณะที่ศาลไทยผูกมัดเข้ากับคติความมั่นคงของรัฐ

ที่ไม่มีประชาชนอยู่ในนั้น

 

ย้อนกลับไปในอดีต

อาจารย์ธเนศให้ข้อมูลเพื่อความรอบด้าน

ว่า การตัดสิทธิทางการเมืองของราษฎรและนักการเมือง

เริ่มภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 เป็นต้นมา

โดยเฉพาะเมื่อมีความแตกแยกกันภายในคณะราษฎรและระหว่างคณะราษฎรกับคณะเจ้า เพื่อกำจัดและลงโทษปฏิปักษ์ทางการเมือง

ได้แก่ การตั้งศาลพิเศษ พ.ศ.2476 กรณีกบฏบวรเดช

ศาลพิเศษ 2481 (พระยาทรงสุรเดช กับ 18 นักโทษประหาร)

และศาลพิเศษ 2483 และ พ.ร.บ.อาชญากรสงคราม 2488 ที่ใช้บังคับย้อนหลัง ที่รู้จักกันมากสุดคือประกาศคณะปฏิวัติ มาตรา 17 ของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์

แต่ทั้งหมดนั้นเป็นการใช้กฎหมายในสถานการณ์ไม่ปกติ

ส่วนการตัดสิทธิการเมืองภายใต้ระบบประชาธิปไตยและรัฐธรรมนูญโดยเฉพาะต่อพรรคการเมืองที่ไม่ได้ใช้กำลัง เกิดเมื่อใด

อาจารย์ธเนศบอกว่า หากยึดถือคำตัดสินของศาลรัฐธรรมนูญ

ก็ต้องเริ่มปรากฏครั้งแรกในปี 2550 โดยตัดสินให้ยุบพรรคไทยรักไทย และแถมตัดสิทธิทางการเมืองของกรรมการบริหารพรรคเป็นเวลา 5 ปีด้วย

และนับจากนั้นมาถึงปัจจุบัน การตัดสิทธิทางการเมืองของพลเมืองกลายเป็นกิจวัตรปกติธรรมดาขององค์กรกระบวนการยุติธรรมไปในที่สุด

 

อนึ่ง เพื่อให้เข้ากับบรรยากาศ 92 ปี ของเหตุการณ์ 24 มิถุนายน 2475

“ศาลพิเศษ 2481” ที่อาจารย์ธเนศกล่าวถึงนั้น

บทความพิเศษ ของ พล.อ.บัญชร ชวาลศิลป์ อันว่าด้วย “ปรีดี แปลก อดุล : คุณธรรมน้ำมิตร” ในมติชนสุดสัปดาห์เล่มนี้

ได้นำบันทึกของ “นายฉันทนา” (มาลัย ชูพินิจ) มาเล่าสู่กันฟัง

เป็นบันทึกคำให้สัมภาษณ์จอมพล ป.พิบูลสงคราม เกี่ยวกับสั่งประหาร 18 นักโทษการเมือง (ศาลพิเศษพิพากษาประหารชีวิต 18 คน เมื่อ พ.ศ.2482)

ซึ่งมากด้วยสีสัน และน่าสนใจยิ่งเช่นกัน

ขณะเดียวกัน นิตยสารศิลปวัฒนธรรม สำนักพิมพ์มติชน และเส้นทางเศรษฐี

ขอเรียนเชิญชวน รื่นเริงร่วมงาน ๒๔ มิถุนาฯ วันมหาศรีสวัสดิ์ “พลวัตวันชาติ”

เสพประวัติศาสตร์ครบรส ทั้งทอล์ก-ฟู้ด-บุ๊กแฟร์-บันเทิง”

21-22 มิถุนายน 2567 ที่มติชนอคาเดมี

พบกูรูประวัติศาสตร์ อาทิ ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, ธงชัย วินิจจะกุล, ชาตรี ประกิตนนทการ, ณัฐพล ใจจริง, ศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์, อรุณ วัชระสวัสดิ์, การ์ตูนนิสต์ “สะอาด”, หนุ่มเมืองจันท์, พรชัย นาคสีทอง, อัครพงษ์ ค้ำคูณ, ศรัญญู เทพสงเคราะห์, พรรณิการ์ วานิช, ภาวิณี บุนนาค, ณัฐธิดา ทองเกษม, กฤช เหลือลมัย, สมชาย แซ่จิว

พร้อมชวนดูหนัง “โรงแรมนรก” กับเอส คมกฤษ ตรีวิมล ฟังเพลงบรรเลงยุค 70 และชิมเมนูเด็ดจากร้านระดับมิชลิน ไกด์

เข้าร่วมฟรี โปรดอย่าพลาด •