ประวัติศาสตร์เสื้อแดงที่เพิ่งสร้าง

คำ ผกา

“การสลายการชุมนุมที่แยกราชประสงค์” เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในกรุงเทพมหานคร ระหว่างวันที่ 7-19 พฤษภาคม พ.ศ.2553 ซึ่งรัฐบาลได้ส่งกำลังทหารพร้อมอาวุธสงคราม และรถหุ้มเกราะ เข้าปิดล้อมพื้นที่การชุมนุมของแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) บริเวณแยกราชประสงค์ ระหว่างการชุมนุมทางการเมืองเพื่อเรียกร้องให้รัฐบาล อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ยุบสภาและจัดการเลือกตั้งใหม่

ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตตั้งแต่วันที่ 7 พฤษภาคม ทั้งสิ้น 59 คน ในบรรดาผู้เสียชีวิตมีชาวต่างประเทศรวมอยู่สองคนและเจ้าหน้าที่กู้ชีพอีกสองคน ได้รับบาดเจ็บ 480 คน และจนถึงวันที่ 8 มิถุนายน กลุ่มผู้ชุมนุมยังสูญหายอีกกว่า 51 คน

หลังแกนนำผู้ชุมนุมเข้ามอบตัวกับตำรวจเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ได้เกิดเหตุเผาอาคารหลายแห่งทั่วประเทศ รวมทั้งเซ็นทรัลเวิลด์

สื่อต่างประเทศบางแห่ง ขนานนามการสลายการชุมนุมดังกล่าวว่า “สมรภูมิกรุงเทพมหานคร” สื่อไทยบางแห่งขนานนามเหตุการณ์ดังกล่าวว่า “พฤษภาอำมหิต” หรือ “พฤษภาเลือด”1

 

ย้อนเหตุการณ์กันเล็กน้อยว่าเกิดอะไรขึ้นในวันที่ 19 พฤษภาคม 2553 หรือเมื่อ 14 ปีที่แล้วตามที่ระบุไว้เรียบๆ ง่ายๆ ในวิกิพีเดีย หากยังจำกันได้ ณ ห้วงเวลานั้นภายใต้รัฐบาลอภิสิทธิ์ และมีสุเทพ เทือกสุบรรณ เป็นคนกำกับดูแล ศอฉ. หรือศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน

วาทกรรมที่ใช้ในการสร้างความชอบธรรมในการสลายการชุมนุมของคนเสื้อแดงคือวาทกรรมที่ว่า “ขบวนการเสื้อแดงเป็นขบวนการล้มเจ้า”

“ศอฉ.ได้ออกมาระบุถึง ‘ขบวนการล้มเจ้า’ คือกลุ่มบุคคลที่ดำเนินการเพื่อล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ จากการเปิดเผยของสำนักข่าวทีนิวส์ ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทยเป็นหลัก พร้อมทั้งอ้างว่า มีการเคลื่อนไหวโดยใช้สื่อสารมวลชน เช่น อินเตอร์เน็ต และสื่อสิ่งพิมพ์ ทั้งนี้ ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ แกนนำ นปช. ชี้แจงว่าแผนผังดังกล่าว ศอฉ.สร้างโครงข่ายที่เชื่อมโยงกับบุคคลจำนวนมากขึ้นเอง โดยอาศัยข้อมูลที่ไม่มีการตรวจสอบ ทางกลุ่มได้มอบให้ฝ่ายกฎหมายรวบรวมพยานหลักฐานทั้งหมดเพื่อดำเนินการฟ้องร้องกับนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี นายสุเทพ เทือกสุบรรณ รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายความมั่นคง และ พ.อ.สรรเสริญ แก้วกำเนิด โฆษก ศอฉ. รวมถึงผู้ที่เกี่ยวข้องต่อไป”

ฉันต้องย้อนความหลังเช่นนี้เพื่อจะบอกว่า รัฐบาลหนึ่งรัฐบาลใดจะกระทำการสังหารหมู่ประชาชนกลางเมืองหลวงไม่ได้เลยหากไม่มี “ใบอนุญาตฆ่า” จากเพื่อนร่วมชาติ

สิ่งที่อำมหิตที่สุดอันเกิดกับคนเสื้อแดงไม่ใช่ความตายในวันที่ 19 พฤษภาคม แต่ถือกระบวนการที่ฉันเรียกว่าการ demonized และการ dehumanized คนเสื้อแดงโดยสื่อมวลชน นักวิชาการ ปัญญาชน นักคิด นักเขียน พระภิกษุอดีตแอ็กติวิสต์ขวัญใจชนชั้นกลาง ศิลปิน ราษฎรอาวุโส อดีตนายกฯ คนดี นักสันติวิธี

พูดได้ว่า intellectual community ของสังคมไทยเกือบทั้งหมด มองว่า ขบวนการคนเสื้อแดงเป็นขบวนการที่จัดตั้งมาโดยทักษิณ ชินวัตร แกนนำก็เป็นคนของทักษิณ

และสิ่งที่ทักษิณทำคือ โกงบ้านโกงเมือง ขายชาติ สมคบกับนายทุนกินรวบสมบัติของชาติผ่านการแปรรูป ปตท. ผูกขาดกิจการโทรคมนาคม ปิดปากสื่อ แถมยังมีแนวคิดไม่จงรักภักดี ใช้นโยบายประชาชนซื้อเสียงผ่านนโยบาย “นักการเมืองให้ปลา พระราชาให้เบ็ด”

ทักษิณเอาเงินงบประมาณไปแจกคนชนบท ทำให้ชนะการเลือกตั้งถล่มทลาย เพราะคนชนบทโง่ จน ถูกซื้อได้ด้วยเงินเพียงเล็กน้อย ทำให้ทักษิณชนะการเลือกตั้งและกลายเป็นเผด็จการรัฐสภา

ดังนั้น ภาพของคนเสื้อแดงที่ออกมาประท้วงไม่ว่าจะมีจำนวนมากขนาดไหน ยิ่งใหญ่ขนาดไหน ก็ถูกอธิบายผ่านสื่อ ผ่านปากนักวิชาการว่า นี่คือกลุ่มคนที่ถูกทักษิณหลอกใช้ คือคนต่างจังหวัดตัวดำที่ถูกแกนนำหลอกว่าจะพามาเที่ยวกรุงเทพฯ และในขบวนการเสื้อแดงยังมีการฝึกอบรมชายชุดดำเป็นกองกำลังติดอาวุธ เป็นกลุ่มก่อการร้าย

และทั้งหมดนี้เป็นฝีมือการชักใยของทักษิณทั้งสิ้น

 

ณ ห้วงเวลานั้น แกนนำเสื้อแดง ไม่ว่าจะเป็นณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ หมอเหวง โตจิราการ อาจารย์ธิดา ถาวรเศรษฐ์ ต่างก็ถูกเกลียดชังหรืออย่างน้อยที่สุด ไม่ได้เป็นที่ต้อนรับจากฝ่าย “ปัญญาชน” เลย

และคงต้องย้อนความทรงจำกันอีกครั้งว่า ในเวลานั้นนักวิชาการ ปัญญาชน แบ่งออกเป็น หนึ่ง กลุ่มที่สนับสนุนพันธมิตรเสื้อเหลืองเต็มตัว สอง กลุ่มสองไม่เอา คือ ไม่เห็นด้วยกับฝ่ายเสื้อเหลืองแต่ก็เกลียดทักษิณ มองว่า ทักษิณเป็นนักการเมืองขี้โกง นักการเมืองชั่ว (อารมณ์เหมือนนักวิชาการส้มด่าทักษิณตอนนี้เป๊ะ) ไม่ชอบแกนนำเสื้อแดง มองว่าแกนนำก็รับเงินทักษิณมาขับเคลื่อนม็อบ

นักวิชาการที่ขึ้นเวทีเสื้อแดงก็มีแค่ อาจารย์สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ อาจารย์ตุ้ม สุดสงวน สุธีสร อาจารย์หวาน สุดา รังกุพันธ์ และที่แอ๊กทีฟในโลกออนไลน์คือ สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล

นี่ยังไม่นับว่าสังคมไทย “ผู้มีการศึกษาไทย” ณ เวลานั้นกรี๊ดกร๊าด ชื่นชมเสธ.ไก่อู ขนาดที่ว่าขึ้นปกนิตยสารทุกเล่ม มีกระแสไก่อูฟีเวอร์

 

ความเกลียดชังทักษิณ วาทกรรมนักการเมืองชั่วขายชาติ กองกำลังชายชุดดำก่อการร้าย เผาบ้านเผาเมือง ควายแดง ล้มเจ้า เหล่านี้คือใบอนุญาตให้อำนาจรัฐกล้าลงมือสังหาร “คนเสื้อแดง” ที่กลางเมืองหลวงตั้งแต่สี่แยกราชประสงค์ แยกคอกวัว รางน้ำ ฆ่าได้แม้แต่หน่วยพยาบาลในวัดปทุมฯ

การลอบสังหารเสธ.แดงเกิดขึ้นพร้อมกับความยินดีปรีดาของเพื่อร่วมชาติเราเองนี่แหละ ด้วยเชื่อว่าเสธ.แดงคือผู้ฝึกกองกำลังติดอาวุธของคนเสื้อแดง

แกนนำเสื้อแดงในระดับจังหวัดถูกอุ้มหาย ติดคุก ล้มละลาย บ้านแตกสาแหรกขาด บ้างต้องลี้ภัย

ย้ำว่าทั้งหมดนี้เกิดขึ้นกลางเสียงโห่ร้องยินดี ยิ้มเย้ยหยันสมน้ำหน้า ไปจนถึงการพึมพำถึงมนุษยธรรมแต่พองามของชนชั้นกลางที่เอาหลังไปพิงนักสันติวิธีแล้วพยายามสร้างกระบวนการ “สานเสวนา” ในทำนองเพื่อเรียกร้องให้เกิดความรับผิดชอบของรัฐต่อการกระทำนั้นในลักษณะที่ฉันอยากจะบอกว่ามัน moderate หรืออย่าง “พอประมาณ” เอามากๆ

และฉันอยากจะเรียกกระบวนการเหล่านี้ว่า “การออกใบอนุญาตฆ่า” จากสังคม

 

จนหลัง 19 พฤษภาคม 2553 ไปแล้วที่แกนนำเสื้อแดงติดคุกกันยาวนาน ในกระบวนการอยากจะสานเสวนาคืนความยุติธรรมให้คนเสื้อแดง เริ่มมีนักวิชาการออกมาตั้งกลุ่ม “สันติประชาธรรม” กล้าบอกว่าพวกเขาอยู่ข้างเสื้อแดง

กลุ่มนิติราษฎร์เริ่มออกมาเคลื่อนไหว เวทีสัมมนาในธรรมศาสตร์ของนิติราษฎร์กลายเป็นที่พักใจแห่งใหม่ของคนเสื้อแดงที่ยังมีชีวิตรอด ไม่ตาย ไม่ติดคุก

และงานขับเคลื่อนทางความคิดก็เริ่มไปกินแดนของนักคิด ปัญญาชนมากขึ้น แต่ก็ยังน้อยมากอยู่นั่นเอง

พร้อมๆ กับที่ “นักวิชาการเสื้อแดง” และ “นักเขียนเสื้อแดง” ก็กลายเป็นมนุษย์เผ่าพันธุ์ใหม่ ค่อนข้างแปลกแยกในสังคม นั่นเป็นสาเหตุหนึ่งที่ Voicetv เป็นที่รวมตัวกันของนักวิชาการเหล่านี้มาตั้งแต่มี 2554 เป็นต้นมา

แต่มนุษย์เผ่าที่ฉัน “รังเกียจ” มากที่สุดคือ “เผ่าสองไม่เอาแต่เกลียดทักษิณมากกว่า” คนเหล่านี้ไม่เคยมีต้นทุนที่ต้องจ่ายในการเป็นคนเสื้อแดง ไม่เคยมีต้นทุนที่ต้องจ่ายในฐานะคนเคยสนับสนุนรัฐประหาร (แต่ไม่เคยต่อต้านแถมยังแอบสะใจ)

คนเหล่านี้โดยมากมีทั้งเทคโนแครต เอ็นจีโอ ปัญญาชนสาธารณะ

วิธีสังเกตคนเหล่านี้คือเป็นกลุ่มที่ยกย่องอานันท์ ปันยารชุน กับ ส.ศิวรักษ์ พร้อมๆ กับเป็นปัญญาชนบนหอคอย พูดและเขียนอะไรเลิศลอยฟ้า เปี่ยมความรู้ เปี่ยมความรักที่มีต่อเพื่อนมนุษย์

และคนเหล่านี้แหละที่ออกมาวิจารณ์การทำงานของรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร พร้อมร่ายยาวถึงระบอบคณาธิปไตย การส่งต่ออำนาจทางการเมืองผ่านกลุ่มตระกูล ยิ่งลักษณ์คือผู้หญิงสมองกลวงเป็นหุ่นเชิดของพี่ชาย

จากนั้นคนกลุ่มนี้ก็กลายเป็น กปปส. ก่อนจะเป็นเห็บกระโดดออกจาก กปปส. ระหว่างมีรัฐประหาร คนเหล่านี้ก็หันไปผลิตงานเกี่ยวกับความเป็นธรรมทางทรัพยากร สิ่งแวดล้อม ไปทำการเกษตรยั่งยืน ช่วยโลก ช่วยสัตว์ป่า จนกระแสประยุทธ์ตกสุด พวกเขาเริ่มออกมาเคลื่อนไหวทางการเมืองเป็น “แนวร่วมต่อต้านเผด็จการ” ไล่ประยุทธ์

ฉันนี่ได้แต่ร้อง อื้อหือ

 

พอดิบพอดี พรรคการเมืองที่มารองรับปัญญาชนเหล่านี้คือพรรคอนาคตใหม่และก้าวไกลในเวลาต่อมา มองในแง่ดีคือ เป็นทางลงให้ทั้งสลิ่มเก่าและปัญญาชนสองไม่เอา ไม่ต้องถูกตราหน้าว่าครั้งหนึ่งเคยเป็น ignorance เพิกเฉยต่อการรัฐประหารเพราะต่อมเกลียดทักษิณมันเป็น default mode ในชีวิตคนเหล่านี้ ซึ่งฉันก็เห็นว่าเป็นเรื่องที่ดี มีพรรคการเมืองที่สะท้อนอุดมการณ์ ความฝันของตัวเอง จะได้ไม่ออกบัตรเชิญให้ทหารออกมาทำรัฐประหารอีก

แต่สิ่งที่ฉันสะเทือนใจและประหลาดใจคือในปีที่ 14 ของวันที่ 19 พฤษภาคม อยู่ๆ คนเสื้อแดงที่สนับสนุนพรรคเพื่อไทย รักทักษิณ กลายเป็นคนที่ดีไม่พอ แดงไม่พอ สะเทือนใจทั้งภาพคนที่อดีตเป็นสลิ่ม เป็น กปปส. บอกว่าตัวเองแดงกว่าใครเพราะฉัน “รู้ทันทักษิณ”

โอ้ว การกลับประเทศไทยของทักษิณบ่งฝีและหนองให้แตกเลอะเทอะได้ดีจริงๆ

ส่วนคนที่เป็นแดงมาโดยตลอดและตอนนี้กลายเป็นส้มพร้อมๆ กับเกลียดชังเพื่อไทยและทักษิณ ฉันก็แค่อยากย้อนความทรงจำว่าครั้งหนึ่งคนเหล่านี้คือคนที่ออกใบอนุญาตฆ่าคนเสื้อแดงและไปบิ๊กคลีนนิ่งเดย์ และประหลาดใจเหลือเกินที่วันนี้คนที่โดยเหยียบย่ำไม่ใช่สุเทพและภิสิทธิ์ แต่เป็นทักษิณกับยิ่งลักษณ์

How absurd!

 

การเป็นเสื้อแดงไม่มีใครเป็นเจ้าของหรอก เพราะเสื้อแดงคือ “ขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมือง” อันประกอบไปด้วยผู้คนที่หลากหลายและไม่มีอะไรลงรอยกันเลยนอกจากเชื่อว่า การรัฐประหารผิด และประชาธิปไตยคือการเลือกตั้ง

มันไม่ใช่การเคลื่อนไหวที่บริสุทธิ์ สวยงาม โรแมนติก ไม่ได้เต็มไปด้วยคนดี มีมิจฉาชีพในขบวนการมากมายพอๆ กับมีคนบ้าๆ บอๆ ไม่ใช่น้อย

แต่นี่แหละคือขบวนการที่กอปรไปด้วยผู้คนจริงๆ ไม่ได้ถูกต้องร้อยเปอร์เซ็นต์ ผิดพลาดก็มาก ไม่ต้องมา romanticized กัน

ก็น่าขำดีที่วันนี้มีคนอยากเป็นคนเสื้อแดงแบบ “ดีงามหลังเหยียดตรงกว่าใคร”

ก็คนมันเพิ่งสร้าง

 


1https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%81%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B9%8C_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8._2553

 

https://x.com/matichonweekly/status/1552197630306177024