ขอแสดงความนับถือ/ฉบับประจำวันที่ 20-26 พฤศจิกายน 2563

ขอแสดงความนับถือ

 

ชิลีกำลังจะมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ
ในเดือนเมษายนปีหน้า
ก่อนที่จะมีการลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในปี 2022
อันเป็นผลลัพธ์จากจุดเริ่มต้นที่ดูเหมือนจะไม่เกี่ยวกัน
นั่นคือการประท้วงของนักเรียนมัธยม
ซึ่งไม่พอใจที่รัฐบาลประกาศขึ้นค่ารถไฟฟ้าในกรุงซานติอาโก
แล้วค่อยๆ ลุกลามมาเป็นข้อเรียกร้องเรื่องความเหลื่อมล้ำซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ในชิลี
เลยไปถึงเรียกร้องรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่เป็นประชาธิปไตย
การประท้วงค่อยๆ ขยายตัวกระทั่งมีคนนับล้านออกมาร่วมขบวน
จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อมีการปะทะกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ มีผู้เสียชีวิต 5 ราย บาดเจ็บ 1,800 คน
นำไปสู่กระแสเรียกร้องให้ประธานาธิบดีเซบาสเตียน ปิเนรา ลาออกจากตำแหน่ง
ฝั่งประธานาธิบดีเสนอให้มีกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดยให้ทำประชามติถามความเห็นประชาชน
เนื่องด้วยประชาชนมองว่ามีหลายอย่างในรัฐธรรมนูญซึ่งเป็นมรดกจากรัฐบาลเผด็จการของนายพลปิโนเชต์นั้นมีปัญหา
แม้ได้รับการแก้ไขไปบ้างในบางมาตราแต่ก็ยังไม่เพียงพอ
ปรากฏว่า ประชาชนลงคะแนนเสียงเห็นชอบให้มีการร่างฉบับใหม่กันถล่มทลาย
โดยสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญต้องเลือกตั้งโดยประชาชน
ไม่มีนักการเมืองมาเกี่ยวข้อง
ในขบวนประท้วง ประชาชนถือป้ายเขียนข้อความส่งไปยังอดีตผู้นำเผด็จการอย่างปิโนเชต์ว่า “ลาก่อนท่านนายพล”
กว่าจะถึงวันนี้ ชิลีผ่านอะไรมาบ้าง นายพลปิโนเชต์มีเส้นทางความเป็นมาอย่างไร เขาทำอะไรไว้กับชิลีบ้าง
เรามาลองย้อนอดีตของชิลีไปด้วยกัน

นั่นคือ บทเกริ่นนำของบทความ “ชิลี : เลือดและน้ำตากว่าจะเป็นประชาธิปไตย”
ในคอลัมน์ “มิตรสหายเล่มหนึ่ง” ของนิ้วกลม (หน้า 51)
อ่านแล้ว
หลายคนคงอยากเปลี่ยนจาก “ชิลี” เป็น”ไทย”
—“ไทย” กำลังจะมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญในเดือนเมษายนปีหน้า”—
ถ้าเป็นจริงตามนั้น คงจะดี
แต่สำหรับไทยแล้ว ยังอยู่ในแค่ระดับ “เกิดการปะทะระหว่างประชาชนกับตำรวจ”
แถมยังน่าสลดที่ “ชาวบ้าน” ยังมาปะทะกันอีก
ฝันที่จะเป็นอย่างชิลี ยังอีกนานจะกลายเป็นจริง

ขอแสดงนับถือ เขียนระหว่างการโหวตรัฐธรรมนูญ 7 ร่างในรัฐสภา
ยังไม่รู้ผล จะออกหัวออกก้อยอย่างไร
ดูสถานการณ์แล้ว ร่างของประชาชนคงยากที่จะผ่าน
แต่กระนั้น คงไม่ใช่เรื่องความพ่ายแพ้ ที่ต้องถอดใจหรือหมดกำลังใจ
ด้วย 2 รายทางที่เยาวชนและประชาชนกลุ่มต่างๆ ขับเคลื่อนให้รัฐธรรมนูญฉบับประชาชนผ่านเข้าไปในสภานั้น
ได้ทิ้ง “ประเด็น–บิ๊กเบิ้ม” เอาไว้มากมายหลายประเด็น
บางประเด็น ไม่เคยคิดว่าจะได้เห็น ก็ได้เห็น
ไม่เคยได้ยิน ก็ได้ยิน
นี่ย่อมเป็นผลมาการขับเคลื่อนดังกล่าว
ถึงจะไม่บรรลุผลในวันนี้ หรือในอนาคตอันใกล้
แต่สิ่งที่เกิดขึ้น ก็ทำให้ประเทศไทยไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว
จะลาก ฉุด ดึง กลับไปอยู่หล่มตมเช่นเดิม คงไม่ได้อีกแล้ว
ดังไปรษณียบัตรของ “บรรณกร กลั่นขจร”

กางปีก
แล้วต้องบิน
บินไปในสายลม
ปีกกาง
ต้านพายุ

บทความก่อนหน้านี้ดาวกับดวงวันเสาร์ที่ 21 พฤศจิกายน 2563
บทความถัดไปอาณาจักรใจ : ทวีปที่สาบสูญ ว่าพลางทางท่องร้อยกรองอยู่