โลกหมุนเร็ว / เพ็ญศรี เผ่าเหลืองทอง / ตลาดนัดในเมืองไทย

เพ็ญศรี เผ่าเหลืองทอง

โลกหมุนเร็ว/เพ็ญศรี เผ่าเหลืองทอง [email protected]

ตลาดนัดในเมืองไทย

 

อันที่จริงประเทศไหนๆ ในโลกก็มีตลาดนัดนะคะ ไม่ว่าจะเป็นประเทศในซีกโลกตะวันออกหรือซีกโลกตะวันตก ไม่ว่าประเทศร่ำรวยหรือยากจน แล้วจะมาพูดถึงตลาดนัดในเมืองไทยกันทำไม

ตลาดนัดเป็นที่ที่ทำให้คนมีความสุขเพลิดเพลิน เป็นที่ที่คนขายสินค้ากับคนซื้อสินค้ามาพบกัน

ถ้าอยากจะได้พบสินค้าพื้นถิ่นก็ต้องไปตลาดนัด ไม่ว่าจะเป็นผัก-ผลไม้ หรืออาหารปรุงสำเร็จ และขนม รวมทั้งเครื่องใช้ไม้สอยต่างๆ

สินค้าในตลาดนัดไม่เหมือนสินค้าในห้างที่เหมือนๆ กันหมดทุกห้าง มีความเป็นพื้นถิ่นหลากหลาย คุณจะไม่พบใบเตยกำเบ้อเร่อราคา 10 บาท ที่เอาไปต้มน้ำใบเตยได้ในซูเปอร์มาร์เก็ต

คุณจะพบผักพื้นบ้านอีสานนานาชนิดในตลาดนัด พบลอดช่องสิงคโปร์ พบข้าวเม่าคลุก ข้าวต้มมัด

พบแม้แต่หนังสืออ่าน ก ไก่ ของเด็ก

 

วันนี้นัดกินข้าวกับเพื่อน เธอคนนี้เป็นอดีตนางแบบ ใส่ชุดผ้าพรินต์สีชมพูเข้มมาเก๋ไก๋ เธอบอกชุดราคาร้อยบาทที่ตลาดนัด

เวลาไปเที่ยวบ้านเมืองอื่นมักไม่พลาดต้องไปเยี่ยมเยือนตลาดนัด เพื่อจะดูว่าที่นี่คนพื้นถิ่นเขากินอะไรกัน ของใช้เขาใช้อะไรกันบ้าง ในฐานะนักท่องเที่ยวเรามักได้ของที่ระลึกติดมือมาจากตลาดนัดนี่แหละ

ตลาดนัดที่เลื่องชื่อที่สุดแห่งหนึ่งสำหรับนักท่องเที่ยวก็คือตลาดนัดสุดสัปดาห์ที่จตุจักร สนุกสนานเพลิดเพลินเหลือที่จะกล่าว

ผู้ขายช่างสรรหาของที่ผู้ซื้ออยากได้ ไม่มีอะไรที่ตลาดนัดจตุจักรไม่มี

ร้านหนึ่งมีโป๊ะไฟสานห้อยเหมือนโคมไฟหน้าศาลเจ้าจีนที่เรียกว่า “เต็งลั้ง” เพื่อนฝรั่งเศสชอบมาก หอบเอาไปแต่งอพาร์ตเมนต์ที่ปารีส

อีกร้านหนึ่งไม่ไกลจากร้านโคมไฟ “เต็งลั้ง” ก็มีสายไฟพร้อมสวิตช์ขายทุกรูปแบบ จับมาชนกันได้พอดี

ที่เป็น surprise ก็คือร้านขายของใช้ทุกรูปแบบสำหรับแมวเหมียว มีตั้งแต่ตะกร้า เสื้อผ้า เครื่องของใช้สารพัด เป็นร้านพิเศษที่ไม่เคยเห็นมีในตลาดนัดในต่างประเทศด้วยซ้ำ

ผู้เขียนชอบใช้โป๊ะไฟ เมื่อตัวโป๊ะเก่าแล้วก็ไปซื้ออะไหล่จากจตุจักรนี่แหละ ถ้วยชาม ของตกแต่งบ้านจากทั่วทุกภาค ดีไซน์สวยเก๋ ที่คุณอยากได้ นัดกันมาอยู่ที่ตลาดนัดจตุจักรที่รู้จักกันทั่วโลกที่นี่

 

ความต่างระหว่างตลาดนัดในประเทศไทยกับต่างประเทศก็คือ ตลาดนัดในประเทศต่างๆ จะเป็นตลาดวันหยุดเสาร์-อาทิตย์แบบตลาดนัดจตุจักร

แต่ในประเทศไทยเราในทุกแหล่งชุมชนและแหล่งสำนักงานจะมีตลาดนัดที่เปิดเฉพาะช่วงกลางวันวันธรรมดา มักตั้งอยู่ตามซอกตึก มีทั้งร้านอาหารและขายของให้คนมาเดินตลาดนัดกันยามพักเที่ยง

เป็นประเพณีที่ว่าหนุ่มสาวออฟฟิศหรือแม้แต่สาวโรงงานจะไปตลาดนัดกันระหว่างหยุดพักกลางวัน ตลาดนัดมีความพิเศษตรงที่ซื้อหาของใช้ประจำวันได้ในราคาย่อมเยา ทั้งของกิน ของใช้ เสื้อผ้า

พนักงานออฟฟิศส่วนใหญ่มีไลฟ์สไตล์ผูกพันกับตลาดนัดกลางวันที่ว่านี้ เพราะกว่าจะกลับบ้านฝ่ารถติดก็ค่ำมืด หมดแรงเตรียมอาหาร ก็ได้อาศัยอาหารถุงจากตลาดนัดเปิดออกมาอุ่นไมโครเวฟรับประทานกันในครอบครัว

นอกจากนี้ อาหารสำเร็จรูปจากตลาดนัดยังมีรสอร่อยเป็นพิเศษกว่าอาหารผัดๆ ต้มๆ ที่แม่บ้านทำกินเองที่บ้าน สินค้าบางอย่างก็ราคาถูก เป็นอันว่าทุกพักเที่ยงไปตลาดนัดก็ต้องได้ของติดไม้ติดมือมา

เห็นพ่อบ้านที่ออฟฟิศบางคนดูแลครอบครัวดีมาก หอบผลไม้หลายกิโลกลับบ้านทุกวัน

ตลาดนัดตอนเที่ยงถือเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตที่ขาดไม่ได้ ปัจจุบันจะพบว่าอาคารสำนักงานทุกแห่งจะต้องมีตลาดนัดอยู่ที่ชั้น 1 หากว่าในบริเวณที่ใกล้ๆ กันที่สามารถเดินถึงภายในเวลา 5-10 นาทีไม่มีตลาดนัด เพราะเรื่องกินและช้อปกลายเป็นสิ่งที่คนไทยต้องทำทุกวัน

 

ตลาดนัดใกล้สำนักงานขนาดใหญ่กลายเป็นแหล่งเงินหมุนเวียนมหาศาล เช่น ตลาดนัดในซอยอารีย์ พหลโยธิน ใกล้ธนาคารกสิกรไทยสำนักพหลโยธิน ตลาดนัดซอยละลายทรัพย์ หลังสำนักงานใหญ่ธนาคารกรุงเทพ และตลาดนัดหลังการบินไทย

การช้อปรายวันกลายเป็นวิถีชีวิตคนไทยในเมืองไปแล้ว ตลาดนัดจึงต้องสนองด้วยสินค้าราคาไม่แพง ทั้งอุปโภคและบริโภค ผู้ซื้อบอกว่าตลาดนัดคือแหล่งช่วยค่าครองชีพคนจนและคนระดับกลางให้ประคับประคองตัวอยู่ได้

สำหรับผู้ขาย ตลาดนัดคือทำเลทองที่ต้องแย่งกันจับจอง เพราะการสัญจรของลูกค้ามีสูงมาก แต่ขณะเดียวกันการคัดเลือกสินค้าที่นำมาวางขายก็ต้องวิจัยผู้บริโภคมาแล้วเป็นอย่างดีว่าลูกค้าส่วนใหญ่ชอบอะไร จะทำธุรกิจแบบเพ้อฝันไม่ได้ ตลาดนัดที่เฟื่องฟูที่เป็นทำเลทองเหล่านี้บางครั้งกลายเป็นที่ทดสอบผลิตภัณฑ์ใหม่ อย่างเช่น ตลาดการบินไทยเป็นที่เกิดของ “โบว์เค้ก” ซึ่งปัจจุบันเป็นแบรนด์ที่เข้มแข็งแบรนด์หนึ่ง

หลายผู้ผลิตสินค้าหน้าใหม่เข้ามาขายของในตลาดนัดเพื่อทดสอบผลิตภัณฑ์ที่ยังไม่แน่ใจว่าจะติดตลาดหรือไม่

 

มีอาคารสำนักงานใหม่แห่งหนึ่งเพิ่งเปิดอยู่บนถนนพหลโยธิน รูปลักษณ์หรูหรา ภายในติดตั้งลิฟต์โดยสารระบบอัจฉริยะ น่าจะเป็นอาคารที่รักษาภาพลักษณ์ที่หรูหราอย่างเข้มงวด

แต่เมื่อถึงเวลาเที่ยงในบริเวณล็อบบี้ เราจะพบตลาดนัดขายอาหารและของใช้ ชวนให้แปลกใจเล็กๆ

พร้อมกับต้องยอมรับว่าตลาดนัดช่างเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับคนทำงานออฟฟิศ

ตลาดนัดที่ชั้น 1 ในอาคารนี้อาจเป็นอีกจุดดึงดูดให้คนมาเช่าอาคารแห่งนี้

แม้ว่าจะทำให้อาคารดูลดความมีระดับลงไปก็ตาม ชาวต่างประเทศที่มาที่ตึกอาจต้องเข้าใจสักหน่อยว่านี่คือวัฒนธรรมตลาดนัดตอนเที่ยงแบบไทยๆ

การผ่อนคลายยามพักเที่ยงเป็นวัฒนธรรมของคนเมืองในเมืองไทย

เพราะเวลาเย็นหลังเลิกงานไม่มีสิทธิ์จะเข้าผับเข้าบาร์เพราะรถแสนติด

บางคนบ้านอยู่ไกลสุดหล้าฟ้าเขียว กว่าจะถึงบ้านก็หมดแรง กินข้าว อาบน้ำ หัวถึงหมอน หลับเป็นตาย

เวลาเที่ยงเลยต้องขอเดินโต๋เต๋ซื้อข้าวซื้อของเสียหน่อยที่ตลาดนัดก็ยังดี

บทความก่อนหน้านี้การศึกษา/ จับเข่าคุย ‘อิทธิพล คุณปลื้ม’ ฝ่ากระแสดราม่า ขับเคลื่อนงานวัฒนธรรม
บทความถัดไปวิถีแหงกลยุทธ์ เหมยฉางชู / เสถียร จันทิมาธร /จิ๊กซอว์ต่อภาพ เหมยฉางซู (5)