เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ | ถอดรหัสธรรมขุนน้ำนางนอน

เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์

๐ ลูกชายแม่มุ่งหน้ามาหาแม่

มืดเหลือเกิน…มืดแท้…แม่อยู่ไหน

ลืมตา หลับตาไม่เห็นใด

โอ้กระไร มีตาเหมือนไม่มี…

พอได้ข่าวทีมหมูป่าติดถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน วันที่ 23 มิถุนายน เราเริ่มนึกภาพด้วยการหลับตาแล้วจินตนาการว่า นั่นเป็นการลืมตาในความมืด ซึ่งทั้งลืมตาและหลับตาล้วนมีสภาพเหมือนกัน คือ มืดไม่เห็นอะไรเลย

นึกแค่นี้ก็ขวัญหายแล้ว

โอ้กระไร มีตาเหมือนไม่มี…

ระยะแรกยังพอมีความหวังว่าต้องหนีน้ำที่ไหลคึกกึกก้องนั้นให้พ้นได้ก่อน รอน้ำลดฝนหยุดก็ปลอดภัยแล้ว รีบกระเสือกกระสนด้นดั้นหาที่พ้นน้ำไว้ก่อนเถิด

ความเป็นทีมนี่แหละที่ทำให้ทั้งสิบสามคนร่วมใจเป็นใจเดียว คือ ร่วมคิดร่วมทำ

ตรงนี้ผู้เป็นโค้ชจะมีบทบาทสำคัญสุด ด้วยการพูดคุย สั่งการ ปลอบใจ ให้กำลังและให้ความหวัง

ลูกทีมทุกคนก็ฝากความเชื่อและความหวังไว้ตรงจุดเดียวกัน เป็นทีมหนึ่งเดียว

เหมือนที่เคยฝึกซ้อมกันมาทั้งในสนามฟุตบอล รวมถึงการผจญภัยในถ้ำนี้เป็นประจำ

ไม่รู้ทิศรู้ทางให้ย่างเท้า

ไม่รู้เช้ารู้ค่ำย่ำอยู่ที่

ยะเยือกเยียบเฉียบฉ่ำร่ำวารี

ไยแม่ไม่ปรานีลูกบ้างเลย

เทือกทิวดอยทาบแผ่นฟ้านั้นแลไกลราวภาพร่างนางนอนทอดกายอยู่กลางแผ่นดินแผ่นฟ้า

ทางเหนือนั้นเรียกภูเขาว่า “ดอย” ทางอีสานเรียก “ภู” ทางใต้เรียก “เขา” ขณะภาคกลางเรียก “ภูเขา”

แหล่งต้นน้ำตาน้ำทางเหนือจะเรียก “ขุนน้ำ”

ดังนั้น ทิวดอยนี้จึงชื่อ “ขุนน้ำนางนอน” ด้วยเป็นดอยแหล่งต้นน้ำสำคัญอันมีลักษณะทิวทอดร่างเหมือนนางนอน

ใครไปแม่สายเชียงราย ก็จะเห็นดอยนางนอนอยู่ทางซ้าย ยาวขนานขอบฟ้า

โอ้ขุนน้ำนางนอนแม่นอนนิ่ง

มาทอดทิ้งวาหวานิจจาเอ๋ย

ถิ่นถ้ำทึบอึนอับประกับเกย

ฟ้าดินเอยช่างกระไรไม่ดูแล

ข่าวทีมหมูป่าติดถ้ำเริ่มดังไปทั้งโลก ปลุกใจคนทั่วโลกที่รู้ข่าวให้ร่วมตระหนกอกสั่น เห็นภาพอันชวนให้ขวัญหาย คนเป็นพ่อ-แม่ได้รู้สึกถึงความเป็นห่วงหาที่มีต่อลูก หน่วยกู้ภัยทั้งหลายให้รู้สึกตื่นตัวต่อภัยที่ท้าทายความสามารถ อยากระดมทีมเข้ามาช่วยเหลือ

ช่วงระหว่างสิบวันนับแต่รู้ข่าวทีมหมูป่าติดถ้ำนี้แหละ ได้สะท้อนถึงภาวะแห่งน้ำใจไยดีของคนที่รู้ข่าวไปทั้งโลก รวมถึงคนไทยทุกคนที่ร่วมระทึกพรั่น

ปานจะเป็นพ่อเป็นแม่ของลูกชายที่ติดถ้ำอยู่นั้นด้วย

ล้วนลูกชายวัยใสหัวใจซื่อ

ร่วมใจถือใจมั่นอันแน่วแน่

หาญผจญด้นดั้นไม่ผันแปร

หัวใจแม่จะขาดแล้ว…อยู่รอนรอน

ทั้

งทีมหมู่ป่าล้วนเป็นเด็กชายวัยรุ่น แม้ผู้เป็นโค้ชเองก็ยังอยู่ในวัยเยาวชน การติดอยู่ในภาวะอึดอัดอดอาหาร มืดแปดด้านอยู่ถึงสิบวันนั้น นอกจากต้องเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันแล้ว ต้องมีวิธีการอื่นช่วยอีกด้วย ซึ่งได้ทราบภายหลังว่า นั่นคือ การทำสมาธิ

โค้ชหัวหน้าทีมนี่เองคือผู้นำลูกทีมให้ร่วมปฏิบัติสมาธิด้วยการทำจิตสงบ ด้วยตัวโค้ชเองเคยบวชเรียนและปฏิบัติธรรมด้วยการบำเพ็ญสมาธิมาก่อนแล้ว

ตรงนี้สำคัญมาก คือจิตที่นิ่งสงบต่อสถานการณ์อันสะพรึงพรั่นหวั่นยามเผชิญหน้ากับความเป็นความตาย

ชื่อโค้ชหัวหน้าทีมคือ เอกพล จันทะวงษ์ เอกพลแปลว่า กำลังอันเป็นหนึ่ง ซึ่งหมายถึง พลังรวมจิตให้เป็นหนึ่งนั่นเอง นั่นคือสมาธิจิต ที่ได้ทราบว่า ทีมหมูป่าได้นำมาใช้ขณะเผชิญอยู่กับความมืดแปดด้านในถ้ำช่วงนี้ด้วย

นี่เป็นบทเรียนที่น่าเรียนรู้

ข่าวเด็กติดถ้ำครั้งนี้สะเทือนขวัญคนทั้งโลก ปลุกมโนธรรมสำนึกแห่งมนุษยธรรมของมวลมนุษยชาติอันพึงมีต่อกันได้จริง นั่นคือความสงสารและต้องการช่วย

มโนธรรมนี้แหละที่ทำให้ประเทศไทยได้ภาพลักษณ์ใหม่อันไม่เคยมีมาก่อน นั่นคือ พลังแห่ง “การุณยภาพ” หมายถึงการเป็นที่รวมแห่งความปรารถนาช่วยเหลือซึ่งกันและกันของมวลมนุษย์ผู้ร่วมทุกข์

เตือนให้ได้ตระหนักรู้ถึงด้านดีของมนุษย์ว่ามีอยู่จริง

ความมืดในถ้ำหลวงได้เปิดให้เห็นด้านสว่างในจิตใจของคนทั้งโลก

สิ่งนี้มิอาจได้มาด้วยกาลเวลาและการลงทุนสร้างภาพแต่อย่างใดได้เลย

สิบวันพอดีตั้งแต่ 23 มิถุนายน ถึง 2 กรกฎาคม ที่ทีมผู้ช่วยเหลือพบทีมติดถ้ำ สิบวันนี่แหละล้วนมีเรื่องราวทั้งระทึกใจและประทับใจมากมาย

คำของนักประดาน้ำผู้พบทีมเด็กกล่าวทำนองว่า เขาเพิ่งได้คำตอบในนาทีที่ได้พบเด็กถึงคุณค่าการเป็นนักประดาน้ำของตนเอง ณ นาทีนี้เอง

คำของหญิงชาวนาในพื้นที่ผู้ยอมให้สูบน้ำจากถ้ำปล่อยน้ำท่วมนาข้าวล่มจมเสียหายว่า

“น้ำท่วมเด็ก เด็กตาย น้ำท่วมข้าว ปลูกข้าวได้ใหม่”

ทุกคนทุกใจร่วมทำงานเป็นทีมพร้อมเสียสละเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันอย่างไม่เคยมีมาก่อน ตั้งแต่ผู้นำถึงชาวบ้านชาวเมือง ตั้งแต่คนในชาติถึงคนนานาชาติ

รินน้ำใจไหลต้านเถื่อนธารถ้ำ

เถิดขุนน้ำอย่าซ้ำกระหน่ำต้อน

ไหว้ผีปู่ผีย่าป่าดงดอน

อ้อนวอนแล้วอ้อนวอน…ขอลูกคืน!

เหตุการณ์ทั้งหมดรวม 18 วัน เป็นปรากฏการณ์ที่อาจถอดบทเรียนด้วยรหัสสัจธรรมในพุทธศาสนาได้โดยตรงดังนี้

ทีมติดถ้ำ รอดด้วยการบำเพ็ญสมาธิอันเป็นพลังแห่งพุทธะ

มโนธรรมมนุษยชาติปรารถนาช่วยเป็นพลังแห่งธรรมะ

ทีมช่วยเหลือร่วมทำงานเป็นทีม เป็นพลังแห่งสังฆะ คือการทำงานรวมหมู่

ทั้งหมดนี้เกิดขึ้น ณ ถิ่นเหนือสุดสยามแผ่นดินไทย ครบรอบปีวันนี้

น้อมรำลึกวีรกรรมด้วยคารวะ

หนึ่ง

หนึ่ง ผู้ว่าณรงค์ศักดิ์ ศักดิ์สำแดง

หนึ่ง ตำแหน่งแน่นหนัก นักบริหาร

หนึ่ง คนดีมีค่า ธรรมาภิบาล

หนึ่ง ตำนานผู้นำ ผู้ทำจริง

หนึ่ง คือนักดำน้ำผู้นำทาง

หนึ่ง ผู้สร้างวาทกรรม ล้ำค่ายิ่ง

หนึ่ง คำตอบที่ได้ ให้อ้างอิง

หนึ่ง คือสิ่งที่ตน ได้ค้นพบ

หนึ่ง ประเทศรวมใจได้ทั้งโลก

หนึ่ง ร่วมโชคร่วมชะตาได้มาประสบ

หนึ่ง ประทีปมนุษยธรรม ค้ำคูณครบ

หนึ่ง ได้ทบได้ทวน ที่ควรประเมิน

หนึ่ง จุดจิตอาสาสรรพสารพัด

หนึ่ง ขจัดอัตตา ฝ่าเหวเหิน

หนึ่ง สมาธิธรรม อันดำเนิน

หนึ่ง ใจร่วมใจเดิน เผชิญภัย

หนึ่ง ชีวิตแลกสิบสามชีวิตแล้ว

หนึ่ง ดวงแก้ววีรกรรม อันยิ่งใหญ่

หนึ่ง ตำนานสมานโลก สมานใจ

หนึ่ง ใจธรรม ใจไทย ใจจ่าแซม!

เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์

บทความก่อนหน้านี้AI ช่วยพ่อ-แม่มือใหม่ รับมือลูก ‘ร้องไห้’ อยากรู้ไหม ทารกสื่ออะไร/รายงานพิเศษ/โชคชัย บุณยะกลัมพ
บทความถัดไปเรื่องไม่อยากและไม่ยอม รางวัลและพลังต้าน ของ ‘โอ อนุชิต’