อุกฤษฏ์ ปัทมานันท์ : เรื่องเล่าที่ยูเครน

อุกฤษฏ์ ปัทมานันท์

ประเทศยูเครนถูกจัดอันดับอยู่ที่ 120 ใน 180 อันดับของประเทศที่มีการคอร์รัปชั่นตามรายงาน Transparency International”s annual Corruption Perception Index โดยใกล้เคียงกับประเทศไลบีเลีย (Liberia) มาลาวี (Malawi) และมาลี (Mali)

ทุกพรรคการเมืองในยูเครนให้หลักประกันว่าจะทำการต่อต้านการคอร์รัปชั่น ทั้งนี้ นาย Petro Poroshenko มหาเศรษฐีพันล้านผู้สมัครรับเลือกตั้งดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี พยายามดูภาพรวมและการประยุกต์ใช้ให้มีการปฏิรูปกฎหมายมากกว่าผู้นำคนอื่นๆ ที่ผ่านมา

รายงานใหม่ความยาว 85 หน้ารายงานถึงความพยายามต่อต้านคอร์รัปชั่นระหว่างที่เขาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ในยุคของ Petro Poroshenko

สรุปว่า มีการเก็บภาษีโดยผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ มาตรการต่างๆ ด้านการต่อต้านการฟอกเงินและการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมขุดเจาะก๊าซธรรมชาติมูลค่า 6 พันล้านเหรียญสหรัฐ หรือเท่ากับเงินงบประมาณทั้งหมดของยูเครน

บริเวณที่มีการกล่าวขวัญกันเรื่องคอร์รัปชั่นมากที่สุดอยู่ที่เมือง Odessa เมืองท่าของยูเครนในทะเลดำ ปีที่แล้วมีเหตุการณ์ซ้อนกันก่อนหน้านี้ของการปะทะกันในการรณรงค์ต่อต้านคอร์รัปชั่น มีคนตาย มีหลายคนได้รับบาดเจ็บ

นักกฎหมายคนสำคัญคือ Mikkail Kuzakon และนักหนังสือพิมพ์ชั้นนำ นาย Grigory Kozna หนีรอดออกมาได้อย่างเฉียดชิวเมื่อมีรถแทร็กเตอร์พุ่งชนเขา

มีความพยายามอย่างมากที่ต่อต้านการคอร์รัปชั่น หรือการอนุมัติจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น ล่าสุดมีการสืบสวนความพยายามเข้าไปในกองทุนสาธารณะในการแปรรูปรัฐวิสาหกิจของการก่อสร้างอาคารต่างๆ ที่นั่น

การคาดหวังที่ดีของประชาชนต่อการเลือกตั้งผู้นำคนใหม่ของยูเครนคือ นาย Vadim Morokhovsky อดีตประธานธนาคาร Odessa อายุ 47 ปี เขายังเป็นคนรุ่นใหม่ของผู้ออกเสียงรุ่นใหม่ซึ่งไม่เคยรู้จักกับรัสเซียและยังไม่มีข่าวว่าเขาไปเกี่ยวข้องกับการคอร์รัปชั่นใดๆ การไม่รู้จักกับรัสเซียหมายความว่า ยูเครนจะไม่ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลทางการเมืองและการทหารของรัสเซียดั่งที่ยังคงดำรงอยู่ อีกทั้งยังเป็นความหวังว่าผู้นำคนใหม่จะแก้ปัญหาการคอร์รัปชั่นอันลึกซึ้งในยูเครนได้ ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ยูเครนเป็นประเทศที่ยากจนมาก

ในแง่ภาพรวม Social Media เช่น Face book และ Instagram กำลังกัดกินเข้าไปในการควบคุมด้านข่าวสารซึ่งเคยถูกครอบงำจากหนังสือพิมพ์หรือสื่อกระแสหลักของยูเครนและเกือบทุกประเทศ

การเปลี่ยนแปลงนี้ช่วยอธิบายว่า ทำไมการเลือกตั้งในเกือบทุกๆ ประเทศจึงกำลังแตกตัวมากกว่าในอดีตและคาดการณ์ไม่ได้

 

นักการเมืองหน้าใหม่ ความหวัง?

ในยูเครน นาย Zelenskiy อายุเพียง 41 ปี เขาเป็นผลผลิตของสังคมเศรษฐกิจยูเครน และบางทีก็ของที่อื่นๆ ทั่วโลกด้วย เขาเป็นดาราตลก ซึ่งทำธุรกิจด้านการจำหน่ายข้ามพรมแดนกลุ่มประเทศโซเวียตเก่า กล่าวกันว่าตัวเขาจะว่าจ้างนาย Danylyuk และนักปฏิรูปคนอื่นๆ เข้ามาทำงานด้วยหากว่าเขาได้รับการจัดตั้งรัฐบาล

ผลโพลล่าสุดให้คะแนนนิยมต่อเขา ทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นได้ ถ้ามีการคาดการณ์ไม่มีผู้สมัครคนใดชนะเสียงข้างมาก

นาย Zelenskiy ไม่ใช่ดาราตลกคนแรกของทวีปยุโรปที่แสดงความทะเยอทะยานทางการเมือง

นาย Beppe Grillo ชาวอิตาลี ดาราภาพยนตร์และเป็นผู้ร่วมก่อตั้งพรรคการเมืองฝ่ายขวาเป็นอีกคนหนึ่ง ในงานแสดงของดาราภาพยนตร์ชาวอิตาลีผู้นี้ที่ฉายในอิตาลี เขาเล่นเป็นครูสอนประวัติศาสตร์ผลักดันการเปลี่ยนแปลงโดยได้รับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีของอิตาลี ในช่วงตอนหนึ่ง เขาฝันที่จะผลักดันต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เรื่องอาวุธปืน ซึ่งสร้างและก่อให้เกิดปัญหาความรุนแรงในอิตาลีมาก

ย้อนกลับไปที่นาย Zelenskiy แห่งประเทศยูเครน เขากล่าวว่า เขาจะทำงานร่วมกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund-IMF) อีกทั้งเสนอการนิรโทษกรรมทางการเงินให้แก่นักธุรกิจที่สามารถแสดงที่มาของทรัพย์สินที่ซ่อนไว้ แลกกับการจ่ายภาษี 5%

เขายังให้คำมั่นกับนักกฎหมาย ผู้พิพากษาและประธานาธิบดีว่า การให้การคุ้มครองจากการถูกฟ้องร้องและทำให้ศาลปลอดจากการแทรกแซงทางการเมือง

 

สิ่งที่น่ากังวล

หากใครติดตามพัฒนาการทางการเมืองของยูเครนจะรู้ว่า ประเทศยูเครนนั้นปัญหาคอร์รัปชั่นได้กัดกร่อนเศรษฐกิจของประเทศ อีกทั้งยูเครนยังเป็นประเทศที่ถูกขนานนามว่าคนป่วยแห่งยุโรป เพราะยากจนมาก

สิ่งที่ควรกล่าวย้ำคือ ระบอบคณาธิปไตย (Oligarchy) นับเป็นพื้นฐานการเมืองหลักของประเทศ จริงๆ แล้วระบอบคณาธิปไตยอยู่ในแคนดิเดตประธานาธิบดีทั้ง 3 คน ดังนั้น คนนอกอย่างเราๆ ท่านๆ ไม่ควรดูแต่ผลของการเลือกตั้งเท่านั้น

กรณีประเทศยูเครนบอกอะไรแก่เรา ประการแรก ยูเครนทั้งยากจนและตกอยู่ภายใต้การครอบงำของระบอบคณาธิปไตย

ประการที่สอง ยูเครนเป็นตัวอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นทั่วโลก คือ Social Media ก่อผลในการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและสื่อกระแสหลักอันสะท้อนถึงพลังของคนรุ่นใหม่ (new generation) อย่างไม่อาจปฏิเสธได้

ประการที่สาม ดาราตลก ดาราภาพยนตร์และคนอาชีพอื่นๆ เริ่มมีที่ยืนทางการเมืองในสังคมการเมืองแบบดั้งเดิมในยุโรปและที่อื่นๆ ทั่วโลก

แล้วประเทศไทยเล่า!

บทความก่อนหน้านี้ดร.บุญมากฟ้องบริษัทบางกอกแลนด์และเจ้าสัวอนันต์ ข้อหา ฉ้อโกงและปั่นหุ้น
บทความถัดไปหนุ่มเมืองจันท์ | ทายอนาคต